دانلود برنامه بحارالاشعار
جناب جعفر ابن ابیطالب (جعفر طیار) کیست؟
جعفر بن ابی‌طالب بن عبدالمطلب علیهم السلام مشهور به جعفر طیار و ذوالجناحین سومین فرزند ابوطالب و فاطمه بنت اسد بود. برای آشنایی با این شخصیت برجسته این مطلب را مطالعه کنید.
منتخب
مجموعه
جناب جعفر طیار
بازدید
1245

جناب جعفر ابن ابیطالب (جعفر طیار) کیست؟

ششم ماه جمادى الاول سال ۷هجری قمری حضرت جعفر بن ابیطالب مشهور به جعفر طیار علیه السلام برادر بزرگتر امیرالمؤمنین علیه السلام در جنگ موته به شهادت رسیدند.

*جعفر بن ابی‌طالب بن عبدالمطلب علیهم السلام مشهور به جعفر طیار و ذوالجناحین سومین فرزند ابوطالب و فاطمه بنت اسد بود. جعفر پسرعموی پیامبر اكرم صلوات الله علیه وآله برادر بزرگ‌تر حضرت علی علیه السلام دومین فرد مسلمان پس از او و صحابی رسول خدابود
جعفر را مردی خطیب، سخاوتمند، بردبار و متواضع معرفی کرده‌اند. .
*جعفر نزد پیامبرمقام‌و منزلت فراوانی داشت و رسول خدا او را به سرپرستی کاروان مسلمانان در مهاجرت به حبشه برگزید. که جعفر پادشاه حبشه نجاشی را شیفته اسلام نمودند و عمروعاص ملعون و دشمنان اسلام را مفتضح کرد. پیامبرپس از بازگشت جعفر از حبشه که همزمان با فتح خیبر بود وقتی خبر بازگشت جعفر طیار علیه السلام از حبشه رو شنیدند به سوی جعفر شتافت ،او را در آغوش کشید و میان دو چشمش را بوسید و فرمود:
لا ادری بایهما انا اشد فرحا بفتح خیبر او بقدوم جعفر؟!
نمی دانم به کدام یک خوشحال تر باشم ،فتح خیبر یا بازگشت جعفر.؟
(منتخب التواريخ ص۵۸،وقايع المشهور ص۹۴)
وبه او نمازی آموخت که به نماز جعفر طیار مشهور است.
*امام کاظم علیه السلام فرمود: «کسی که نماز جعفر را بخواند اگر گناه او به عدد ریگ‌هاى درهم فشرده بیابان و به اندازه کف‌هاى دریا باشد، خداوند همه آنها را مى‌‏بخشد.
*روایت شده که پیامبر صلی الله علیه و آله فرمودند: مردم از درخت‌های مختلف خلق شده‌اند، اما من و جعفر مانند یک درخت هستیم و از یک گِل آفریده شدیم.( شرح الاخبار، ۱۴۱۴ق، ج۳، ص۲۰۵.) و در روایتی دیگر فرمود: جعفر! تو در چهره و اخلاق شبیه من هستی.(مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۲۲، ص۲۷۶.)
این شباهت به گونه‌ای بود که هر کس جعفر را می‌دید می‌گفت: «سلام بر تو یا رسول‌الله» به گمان این که پیامبر است و جعفر در پاسخ می‌گفت: من رسول‌الله نیستم و من جعفر هستم.( امین، اعیان الشیعه، ج۴، ص۱۲۵)
*ابن اثیر از علمای اهل سنت کتابی دارد به نام ((اسد الغابه فی معرفه الصحابه)) .وی در این کتاب به معرفی و شرح حال مختصری از صحابه پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می پردازد.جالب است که او در معرفی حضرت جعفر طیار سلام الله علیه می گوید:
کان اشبه الناس برسول الله خلقا و خلقا.
شبیه ترین مردم به رسول الله از نظر خلقت و خلق و خو بود.

*جنگ موته؛ آنجا آغازشد كه حارث ابن امیر ازدى حامل نامه اى از پيامبر صلى الله عليه وآله به قيصر روم بود. اما شرحبيل بن عمرو ملعون، سردار لشكر روم درموته اورا دستگير کرده و به شهادت رساند.
پيامبر ازشنيدن اين خبربسيار ناراحت شدند و لشكرى به موته فرستادند.
آن حضرت سه امير به ترتيب بر لشكر قرار دادند؛ جعفر بن ابى طالب ، زيد بن حارثه ، عبدالله بن رواحه و فرمودند هرکدام شهید شد نفر بعدی امیر باشد.
مسلمانان سه هزارنفر و کفار صدهزار نفر بودند.
جناب جعفرطیار به ميدان آمد و بعداز مبارزه دليرانه اى دو دست آن حضرت را قطع كردند. بااينكه جراحتهاى زيادى بربدن داشت، اما بواسطه هيبت و شجاعتهاى آن حضرت، كسى جرأت جداكردن سر ایشان را نداشت. لذا دشمن دفعتا حمله كرد وبدن آن حضرت رابا نيزه از زمين بلند كردند.
هرسه امیر یکی پس ازدیگری شهید شدند.
درهمان لحظه پيامبر صلی الله عليه وآله در مدينه برفراز منبر درحق جعفر دعا فرموده و برایش بسیار گریستند. خداوند دو بال به آن بزرگوار عنايت فرمود كه با ملائكه در بهشت پرواز میكند.

امیرالمؤمنین علیه السلام نیز از فراق برادر سالها غمگین بودند و می فرمودند:
"لَوكانَ لي بَعدَ رسولِ الله... عَمِّي حَمْزَةُ وَأَخِي جَعْفَرٌ لَمْ أُبَايِعْ كَرْهاً"
اگر عمویم حمزه و برادرم جعفر بود من به زور بیعت نمیکردم.
"أَمّا حمزةُ فقُتلَ يومَ اُحدٍ وأَمّا جعفرٌ فقُتلَ يومَ مُوتَةَ وبقيتُ بینَ جِلْفَيْنِ جَافيَيْنِ ذَليلَيْنِ حَقيرَيْنِ عَاجزَيْنِ العباس..."
اما حمزه در احد و جعفر در موته شهید شدند، من بودم بین دو عامی تندخوی بدبخت ناتوان خوار... که یکی آنها عباس بن عبدالمطلب بوده است.
بحارالأنوار ج۲۹ص۴۶۸ ج۳۰ص۱۵

با شنیدن کلمه ((شبه پیغمبر)) به یاد چه کسی می افتید؟حتما حضرت علی اکبر علیه السلام در ذهن شما تداعی می شود. بله در روز عاشورا سیدالشهدا علیه السلام فرزند ارشد خویش را شبیه ترین مردم به پیامبر قلمداد فرمودند. به علاوه در روایات ما از وجود مقدس حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف نیز به همین ویژگی یاد شده است. خوب است بدانید در میان اهل بیت علیهم السلام شخصیت عظیم القدر دیگری نیز هست که شبیه ترین مردم به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله بوده است. تا آن جا که برخی از مردم مدینه او را با پیامبر اشتباه می گرفتند و هنگامی که به او می رسیدند،می گفتند:
السلام علیک یا رسول الله.
ایشان می فرمودند: من پیامبر نیستم ...

*رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله که خود، مخاطب (( انک لعلی خلق عظیم ))است به او می فرمود:
تو در اخلاق و ظاهر شبیه من هستی.
وی به شدت محبوب پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله بود و آن حضرت، هیچ گاه او را در مدینه فراموش نکرد و حتی از غنائم جنگ بدر به او هم اختصاص داد.(چرا که وی قبل از هجرت پیامبر به مدینه ،به حبشه مهاجرت کرده بود).در جود و بخشش چنان بود که پیامبر ،او را ((ابوالمساکین ))لقب داده بود.

*از جمله فضایل حضرت جعفر طیار سلام الله علیه که در کتاب شریف کافی از زبان مبارک مولای ما حضرت امام صادق علیه السلام بیان شده آن است که حضرت جعفر و حضرت حمزه سلام الله علیهما از جمله کسانی هستند که در صحرای قیامت ،انبیای اولوالعزم الهی نیازمند شهادت ایشان هستند.رئیس مذهب فرموده اند:
وقتی روز قیامت می شود و خدای متعال همه خلایق را جمع می کند حضرت نوح علیه السلام اول کسی است که برای حساب فرا خوانده می شود.از او می پرسند: آیا رسالت خود را به انجام رساندی؟ و او پاسخ می دهد :بلی.از وی می پرسند:
چه کسی برای تو (بر انجام تبلیغ )شهادت می دهد.؟نوح می گوید: (حضرت )محمد بن عبدالله صلی الله علیه و آله...نوح به نزد پیامبر خاتم رسیده و عرض می کند: یا محمد! خدای متعال از من شاهد بر انجام تبلیغ می طلبد...پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نیز می فرماید:
یا جعفر یا حمزه اذهبا و اشهدا له انه قد بلغ.
ای جعفر! ای حمزه! بروید و شهادت بدهید که او رسالتش را انجام داده است.
راوی پرسید: فدایتان شوم.
فعلی علیه السلام این هو؟
در آن هنگام علی علیه السلام کجاست؟
امام صادق علیه السلام فرمودند:
هو اعظم منزله من ذلک.
جایگاه او بالاتر و عظیم تر از آن است.

((باید بر او گریست به امر پیامبر))
در دعای ندبه می خوانیم :
فعلی الاطائب من اهل بیت محمد و علی علیهما السلام فلیبک الباکون...
بر پاکان از اهل بیت محمد و علی علیهما السلام باید گریه کنندگان بگریند.
در باره سیدالشهدا علیه السلام داریم:
فعلی مثل الحسین فلیبک الباکون.
برای همچون حسین علیه السلام باید گریه کنندگان گریه کنند.
خوب است بدانید راجع به حضرت جعفر طیار سلام الله علیه از زبان مبارک پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله همین عبارت صادر شده و آن حضرت فرموده اند:
برای مثل جعفر باید گریه کنندگان گریه کنند.
به امر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله باید برای حضرت جعفر طیار سلام الله علیه گریست.

*حضرت جعفر از اهل بیت است:
آیا می دانید با هر صلواتی که می فرستید به حضرت جعفر طیار نیز درود می فرستید؟ مرحوم نمازی شاهرودی ذیل ماده جعفر در مستدرک سفینه روایتی از و جود مقدس خاتم انبیا خطاب به حضرت جعفر بدین مضمون نقل نموده :
...و اما انت یا جعفر فیشبه خلقک خلقی و خلقک خلقی و انت آلی و من شجرتی...
و اما تو ای جعفر در خلقت و ظاهر شبیه من هستی ، رفتار و خلق و خوی تو نیز شبیه من است .تو از آل و اهل بیت من هستی.
پس حضرت جعفر طیار سلام الله علیه از آل محمد صلی الله علیه و آله و اهل بیت علیهم السلام است و در هر صلواتی که می فرستید بر ایشان نیز درود فرستاده اید .

*جعفر طیار در قرآن:
از دلایل عظمت و جلالت شان حضرت جعفر طیار سلام الله علیه این است که در تفسیر شانزده آیه از قرآن کریم به نام این بزرگوار به عنوان شان نزول یا مصداق آیه برمی خوریم. این آیات عبارتند از:
۱- سوره بقره، آیه ۲۵.
۲- سوره انعام، آیه ۵۴.
۳- سوره توبه، آیه ۱۹.
۴- سوره حجر، آیه ۴۷.
۵- سوره اسرا ، آیه ۹.
۶-سوره کهف، آیه ۱۱۰.
۷- سوره حج آیات ۴۰،۳۹،۲۴.
۸- سوره قصص، آیه ۶۱.
۹- سوره احزاب ،آیه ۲۳.
۱۰- سوره فاطر، آیه ۲۲.
۱۱- سوره حجرات ، آیه ۱۵.
۱۲- سوره حدید، آیه ۱۹.
۱۳- سوره تحریم، آیه ۸.
۱۴- سوره مطففین، آیه ۲۱.
جالب است که در تمام این آیات،نام حضرت حمزه سلام الله علیه نیز در کنار نام حضرت جعفر آمده است.در تفسیر دو آیه از آیات مذکور (سوره اسرا ،آیه ۹ و نیز سوره حجر آیه ۴۷) از حضرت عقیل ،این برادر مظلوم آقا امیرالمؤمنین علیه السلام نیز نام برده شده است.

*پیوندها میان حضرت جعفر و امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف :
۱- امام عصر علیه السلام نیز مثل اجداد خویش به داشتن عمویی مثل جعفر طیار افتخار می کنند.
۲- حضرت جعفر طیار بر اساس عمومات روایات، پس از ظهور رجعت خواهند کرد‌.
۳- در روایات متعددی نام حضرت جعفر در کنار نام امام عصر به عنوان برگزیدگان الهی و سادات دنیا و آخرت و بهشت آمده است.از جمله این روایت نبوی:

نحن بنو عبدالمطلب ساده اهل الجنه انا و علی و فاطمه و الحسن و الحسین و حمزه و جعفر و المهدی علیهم السلام.
۴-در روایتی امام صادق علیه السلام فرموده اند: روزی نبی مکرم اسلام صلی الله علیه و آله رو به امیر مؤمنان علیه السلام کرده و فرمودند:
آیا به تو بشارت ندهم؟فرمود: بله یا رسول الله. رسول خدا فرمودند: جبرئیل به من خبر داد:
ان القائم الذی یخرج فی اخرالزمان من ذریتک من ولد الحسین..
قائمی که در آخرالزمان خروج می کند از نسل تو و از فرزندان حسین علیه السلام است.
سپس رو به حضرت جعفر طیار نموده فرمودند:
آیا به تو بشارت ندهم؟عرض کرد:بله یا رسول الله و رسول مکرم فرمودند:
اخبرنی جبرئیل ان الذی یدفعها الی القائم هو من ذریتک...یکتنفه جبرئیل و میکائیل
جبرئیل به من خبر داد که آن کسی که پرچم را به قائم خواهد داد از فرزندان توست...جبرئیل و میکائیل او را حمایت خواهند کرد..
آیا مراد از این سید که پرچم را دست امام زمان علیه السلام خواهد داد،همان سید حسنی است؟....الله اعلم

*در شأن و منقبت ایشان همین بس که عروس ایشان حضرت زینب علیهاالسلام می باشد

*در روایات شیعه و سنی تعبیر ((برادر رسول خدا صلی الله علیه و آله)) تنها وتنها برای دو شخصیت نقل شده و به کار رفته است. به عبارت دیگر، پیامبر اسلام تنها دو نفر را برادر خویش خطاب کرده است:
اول مولای ما حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام و دوم حضرت جعفر طیار سلام الله.

*منقبتی برای حضرت جعفر طیار سلام الله علیه
روزی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله خطاب به عایشه که در صدد برتری جویی نسبت به حضرت صدیقه طاهره سلام الله علیها بود ضمن سرزنش او فرمود:
یا عایشه اوما علمت ان الله اصطفی آدم و نوحا و آل ابراهیم و آل عمران و علیا و الحسن و الحسین و حمزه و جعفر و فاطمه و خدیجه علی العالمین.
ای عایشه مگر تو نمی دانی خداوند ازمیان همه جهانیان‌ آدم و نوح و آل ابراهیم و آل عمران و علی و حسن و حسین و حمزه و جعفر و فاطمه و خدیجه علیهم السلام را برگزیده است؟؟
بحارالانوار ج ۳۷ص ۶۷

*آیا می دانید مولای ما همواره برادر بزرگتر خویش و عموی گرامی خود حضرت حمزه را با حسرت یاد می کردند؟
امیرالمؤمنین کان یقول دائما:
والله لو کان حمزه و جعفر حیین ما طمع فیها ابوبکر و عمر.
امیرمومنان علی علیه السلام همواره می فرمود:
به خدا قسم اگر حمزه و جعفر زنده بودند آن دو نفر در خلافت طمع نمی کردند.
اگر فقط همین روایت راجع به حضرت جعفر طیار سلام الله علیه به ما رسیده بود در بیان عظمت و جایگاه رفیع آن جناب کافی بود حال آن که آیات زیادی در شان آن بزرگوار تفسیر و روایات بسیاری در شان ایشان صادر شده است و شایسته است دلدادگان امیرمومنان علیه السلام و هیئات مذهبی از همین امروز به فکر بزرگداشت این روز باشند و در تعظیم این شخصیت عظیم الشان بکوشند و در سالروز شهادت ایشان (۶جمادی الاولی)با برپایی مواکب و برگزاری مجالس عزا قلب نازنین حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف را تسلا دهند.

*نقش روی ضریح مطهر حضرت جعفر طیار سلام الله علیه که نوشته شده:
سیدنا جعفر الطیار ذوالجناحین
(دو بال نیز در دو طرف آن کار شده)
ان شاءالله به زودی از نزدیک بر این نقش بوسه بزنیم.


-------------------
گردآوری شده توسط جناب آقای علی مهدوی نسب(عبدالمحسن)
مجموعه ها
ختم و ترحیم و شهدا ختم و ترحیم و شهدا
مجموعه اشعار گریز به روضه مجموعه اشعار گریز به روضه
مجموعه اشعار ویژه محرم و صفر مجموعه اشعار ویژه محرم و صفر
مجموعه اشعار ویژه فاطمیه مجموعه اشعار ویژه فاطمیه
مجموعه اشعار ویژه ماه رمضان مجموعه اشعار ویژه ماه رمضان
بحارالاشعار

کلیه حقوق مادی و معنوی طبق قانون تجارت الکترونیکی جمهوری اسلامی ایران برای وبسایت (بحارالاشعار) محفوظ است

هرگونه سوء استفاده از نام بحارالاشعار و محصولات وبسایت شرعا حرام و قانونا مورد پیگرد قرار خواهد گرفت

© 2022-2025 beharalashar.ir All Rights Reserved.

نماد اعتماد